Pošto su se
stanovnici novoosnovane kolonije isključivo bavili zemljoradnjom,
što podrazumeva i razvoj stočarstva pa se ukazuje prirodna potreba
za pašnjakom koji će služiti za ispašu stoke. Kao uopšte u
sprovođenju agrarne reforme bilo je velikih poteškoća i
nepravilnosti u dodeli pašnjaka kolonistima kako u Vojvodini tako i
u Banatu. Neka novoosnovana naselja su veoma lako dolazila do
pašnjaka, neka sa teškom mukom tek posle nekoliko godina, a nekima
je čak i oduzeto od onoga što im je dato.
Stanovnici
Putikova
su godinama upućivali molbe Ministarstvu poljoprivrede za dodelu
pašnjaka. Za ovu priliku izdvojićemo molbu koju su meštani uputili
Savezu agrarnih zajednica u V. Bečkereku sledeće sadržine:
“Predstavnici
ove zajednice podneli su žalbu gosp. Ministru poljoprivrede i
predali je lično 12. 3.
ove
godine pod brojem zajednice 20 od 10. 3.
1934. godine, a ista žalba je zavedena pod brojem min. Poljoprivrede
16161/VIa
od 12.
3. 1934. godine žalba se odnosi na odluku
komisije za utvrđivanje objekata kojom je odlukom vraćeno svo
zemljište opštini Uzdin a koje je bilo pod udarom agrarne reforme pa
i svi pašnjaci, tako da za našu koloniju nije rezervisano ni stope
pašnjaka, dok opština raspolaže sa više hiljada jutara paše. Ipak
joj je vraćen pašnjak od 500 jutara s motivacijom da joj je
potreban. Ova zajednica je uputila Ministarstvu poljoprivrede tri molbe:
pod brojem 37. od 27.III
1932.g.
broj 12. od 23.III
1933.g.
i broj 40 od 26.H 1933.g. i kojima je molila nadležne da se koloniji
dodeli pašnjak koji se nalazi kraj same kolonije, a koja površina
iznosi samo 23. jutara, i oni nas preko sviju naših dokaza i
navedenih razloga upućuju da iskorišćavamo pašnjak zajednički, dok
neće da nas razumeju da mi apsolutno nemožemo da se koristimo
ostalom njihovom pašom zbog udaljenosti koja iznosi preko 8
kilometara, jer kada bi mi mogli da se koristimo onom pašom od više
hiljada jutara ni na um nam ne bi palo da tražimo ovaj pašnjak od 23
jutara koji je uz samu koloniju, a koji pašnjak nećemo dobiti
badava, već ga moramo platiti, i ako nam ovaj pašnjak Ministarstvo
ne dodeli onda će naša kolonija biti ograđena sa sve četiri strane
privatnim zemljištem, tako da apsolutno nećemo imati nikakve izlaze.
I ako se to dogodi onda ćemo biti ubeđeni da o kolonijama i njihovom
napretku nadležni apsolutno nevodu računa, i da će sudbina naše
kolonije biti predata u ruke jednoj anacionalnoj opštini kao što je
Uzdin. Da se to nebi
dogodilo, mi učtivo molimo savez da uzme u zaštitu interese ove
kolonije i da kod nadležnih izdejstvuje da se našim opravdanim
molbama udovolji. Ako bude
potrebno mi ćemo osnovati (pašnjačku) zadrugu ako nije moguće da se
dodeli zajednici ili da se pomenuti pašnjak podeli na parcele i da
svaki svoj deo otplati, s tim da isti pašnjak nemože niko otuđiti.
U nadi smo da
će naslov ovoj našoj molbi udovoljiti.
Beležimo se
zadrugarskim pozdravom
U Uzdinu
kolonija Putnikovo 12.III
1934.g.
Pod
predpostavkom da se Savez agrarnih zajednica u V. Bečkereku povodom
ove molbe zauzeo kod Ministarstva poljoprivrede, najverovatnije da
je pomenuto ministarstvo ostalo pri svom stavu da se pašnjak koristi
zajednički, jer su meštani kolonije Putnikovo već iduće godine,
tačnije 26.marta 1935. godine uputili molbu “Kraljevskoj
banskoj upravi dunavske banovine“ u Novom Sadu gde se između ostalog kaže sledeće:“...dovedeni
smo u tako neugodan i težak položaj da već sada nismo u stanju da
odgovorimo svojim obavezama prema državi, pošto se naši proizvodi
prodaju jeftino, a stoka nemože da se drži i othranjiva bez
pašnjaka. Smatramo da nije pravo da uzdinci raspolažu sa više od
3000kj. pašnjaka, kojim mi nemožemo da se koristimo zbog prevelike
udaljenosti i da njihova stoka uživa u izobilju, dok naša, ono malo
što je ima, prosto skapava, pa molimo da nam se dodeli pašnjak od
23kj. koji se nalazi uz samu koloniju... Napominjemo da pašnjak
koji tražimo može ministarstvo kompenzirati opštini Uzdin, ako joj
vrati 23kj. od zemlje oduzete joj u Pančevačkom ritu.”
Odgovor
Ministarstva poljoprivrede je i ovog puta bio kratak i kategoričan,
ge se pored ostalog kaže: “...jer zato nema mogućnosti”.
Na osnovu
dosada izloženog jasno se vidi da su meštani kolonije Putnikovo
dobro bili obavešteni o radu komisije za likvidaciju agrarne
reforme, gde je prilikom revizije agrarnih objekata opštini Uzdin
vraćeno 500kj. pašnjaka. Međutim sasvim je nerazumljiva odluka
Ministarstva poljoprivrede koje je na sve molbe i žalbe meštana nove
kolonije odgovorilo negativno. Očigledno je da su se ovakve odluke
donosile iz kancelarija, jer oni koji su takve odluke donosili nisu
mogli, ili nisu hteli da shvate da se meštani ove kolonije zbog
velike udaljenosti (preko 8 km.) nisu mogli služiti ostalim delom
uzdinskog pašnjaka (preko 3000 kj.).
Ovakvih
slučajeva gde su pašnjake koristili i starosedeoci i doseljenici
vilo je više u Banatu, pa je komisija za likvidaciju agrarne reforme
u Petrovgradu (od 1935. godine V. Bečkereg dobija naziv “Petrovgrad”) je
smatrala da “naseljenici u takvim slučajevima nebi uvek bili
zaštićeni, jer bi se pašnjak preveo na ime upravne opštine, gde su u
većini zastupane narodne manjine”, pa je ista komisija rešila da
12. oktobra 1937. godine agrarni subjekti (a među njima i naseljenici) u
Banatu organizuju pašnjačke zadruge “te tako kao pravno lice postanu
sposobne za sticanje imovine i gruntovnog prenosa dodeljenih
pašnjačkih površina”.
O svemu ovome
mesna agrarna zajednica u Putnikovu je bila obaveštena pa je ponovo
poslala dopis Savezu koji je tražio od ove zajednice da da jednog
delegata radi dogovora oko osnivanja pašnjačkih zadruga. U ovom
dopisu se između ostalog kaže: “...i učtivo molimo Savez da kada se
bude išlo da se napravi jedna predstavka, da se reši pitanje
pašnjaka za sve kolonije, jer mi, tj. naša kolonija nema ni stopu
pašnjaka, premda pored same kolonije postoji pašnjak, ali nam
uzdinci nedaju da se njime koristimo, i ako ostanemo ovako bez paše
mi smo osuđeni na propast. Zato učtivo molimo Savez, već kad se ide
da se i to pokuša kod nadležnih, nebi li bog dao da se i to pitanje
reši.”
Interesantno
je da agrarni subjekti a naročito naseljenici, nisu žurili sa
osnivanjem agrarnih zadruga, pa je komisija za likvidaciju agrarne
reforme naredila 1939. godine osnivanje agrarnih pašnjačkih zajednica.
Međutim, nema podataka da su meštani u Putnikovu osnovali pašnjačku
agrarnu zajednicu jer su i onako bili prenatrpani obavezama u mesnoj
agrarnoj zajednici.
Iako su ostali
bez pašnjaka u dobroj meri i zbog pravnih zavrzlama, meštani su se
svim silama trudili da kako teko održe stočni fond. Tako su 14. maja
1939. godine od Kraljevske Banske Uprave u Novom Sadu dobili 9915 dinara
na ime pomoći za kupovinu priplodne stoke (bika i nerasta) “Pošto
momentalno nemože da se izvrši nabavka priplodne stoke, to meštani
radi sigurnosti ulažu sav ovaj novac u blagajnu srpske pravoslavne
crkvene opštine u Putnikovu. Novac da se nevodi u blagajničkom
dnevniku kao gotovina crkvene opštine već se ima dati na priplod u
poštansku
|
. |
|
 |
|
Veliki pašnjak
2003. |
|
. |
štedionicu na poštansku knjižicu crkvene opštine. Da se
novac čuva kao depozit dok se ne jave potrebe za kupovinu priplodnih
grla.” (Ovaj tekst je prepisan iz zapisnika crkvene opštine u
Putnikovu od 14. maja 1939. godine)
Međutim, kako
su meštani kasnije pričali, ovaj novac je u toku rata (1941-1944)
zbog visoke inflacije obezvređen, tako da su meštani ostali bez
svojih prvih priplodnih grla.
Posle
završetka
II
sv.
rata, u jesen 1945. godine kako u svom rukopisu piše Milan Radovanović“... pokrenuta je akcija preseljenja Putnikovaca u Kačarevo. Dece u
školi je bilo sve manje pa je postojala opasnost da se zatvori.
Selo nije imalo svoj pašnjak što je kočilo ekonomski razvoj, a
opasnost od podzemnih voda je bila stalno prisutna, tako da su
meštani odlučili da pošalju jednu delegaciju u Beograd i da se od
Ministarstva za kolonizaciju traži da se stanovnici Putnikova
presele u Kačarevo. Ministarstvo je ovaj zahtev odbilo i umesto
preseljenja meštanima Putnikova dodelilo pašnjak u površini od
23kj. koji se nalazi odmah uz selo, isti onaj pašnjak koji su
meštani punih 10 godina tražili da im se dodeli”. Pašnjak je ustupljen
koloniji Putnikovo na korišćenje a gruntovni vlasnik je opština
Uzdin (danas mesna zajednica Uzdin).
Tako su
meštani Putnikova posle 20 godina od naseljavanja dobili svoj pašnjak.
Ova površina pašnjaka je bila dovoljna za održavanje stočnog fonda,
tako da je mali pašnjak ostavljen kao sportsko igralište što je i
danas tako. Danas se na veliki pašnjak uglavnom čuvaju krave, vrlo
malo koza i ovaca, a svinje ne idu na pašu od 1973. godine kada je selo
dobilo asfaltni put.
|
