.

KVANTITATIVNO KRETANJE STANOVNIŠTVA

 

1924-2003 godine

 

Kvantitattivno kretanje stanovništva, predstavlja u stvari analizu kretanja stanovništva određene teritorijalne jedinice po popisnim godinama, ili za određeni posmatrani period.

Za analizu kretanja stanovništva u Putnikovu krenućemo od momenta doseljavanja stanovnika iz Mađarske 1924. godine, kada  se, u Uzdin doselilo 36 porodica sa 115 članova, koji su godinu dana kasnije nedaleko od Uzdina počeli da grade novo naselje Putnikovo. Priliom popisa stanovništva od 31. marta 1931 godine svi stanovnici nove kolonije (Putnikovo) su popisani kao stanovnici Uzdina, te nema podataka koliko je tada nova kolonija imala stanovnika. Za našu analizu, kao valjani podatak može se smatrati izveštaj agrarne zajednice Putnikovo koja 10. februara 1935. godine, obaveštava savez agrarne zajednice u Velikom Bečkereku da je u Putnikovu podignuto 51 kuća i da u njemu živi 192 stanovnika.

Prvi popis stanovnika u Putnikovu obavljen je 28. 08. 1948. godine, u novoj (drugoj) Jugoslaviji, kada su svi njeni građani upisani u knjigu državljana.

 

Kretanje ukupnog broja stanovnika u Putnikovu

u periodu od 1924-2003 godine

 

godina

1924

1935

1948

1953

1961

1971

1981

1991

2003

Broj stanovnika

115

192

190

181

436

375

307

260

231

Broj doma-ćinstava

36

51

51

52

108

103

104

95

85

 

   Na prikazanoj tabeli vidimo daje od  1924-1935 godine broj stanovnika kao i broj domaćinstava raste. Iako  je po završetku II sv. rata, od 1945. godine već počelo iseljavanje stanovništva iz Putnikova, po popisu stanovnika iz 1948. godine Putnikovo je imalo 190 stanovnika  samo dva manje u odnosu na 1935-u godinu. Međutim ne treba zaboraviti da seu Putnikovo 1935. godine, doselilo još 6 porodica dobrovoljaca, zatim za vreme rata 1942. godine, doselile su se dva porodice iz Hrvatske (Stanići i Savići). U ovom periodu doselila se iz Uzdina, porodica Vlaškić, tako da je broj stanovnika bio znatno veći nego 1935. godine, koji je iznosio 192 stanovnika. Dok su se neke porodice iseljavale na njihovpo mesto su dolazile druge porodice, tako da je u ovom periodu ( 1935-1948 ) broj porodica ostao isti , 51.

   U periodu od 1948-1953. godine broj stanovnika se smanjio za 9, a broj domaćinstava se povećao za jedno domaćinstvo. Ovo se može objasniti pretpostavkom da se broj stanovnika smanjio usred odlazka mlađe populacije. Broj domaćinstava se povećao za 1, što je tačno jer se 1953. godine doselila jedna porodica iz Srbije. Takođe treba naglasiti da je u ovom periodu došlo do smanjenja broja stanovnika i usred negativnog prirodnog priraštaja  koji se beleži 1951,1952. i 1953. godine.

  Za nas je najintresantniji period od 1953-1961. godine. U ovom periodu dolazi do masovnijeg doseljavanja stanovništva iz Srbije, Bosne i Hrvatske. Tako je po popisu stanovništva iz 1961. godine Putnikovo imalo 436 stanovnika i 108 domaćinstava. Što znači da je prema ovim pokazateljima u ovom periodu od 8 godima, u Putnikovo doselilo 255 stanovnika. Takođe se povećao i broj domaćinstava za 56 u odnosu na broj domaćinstava iz 1953. godine.U ovom periodu se u Putnikovo doselio najveći kontigent stanovnika. Ako pogledamo spisak porodica i njihovih članova koji su se doselili iz Srbije, vidimo da je u periodu od 1953-1961. godine doseljeno 250 stanovnika. Međutim dosta se njih već 1960. godine odselio, te je broj stanovnika znatno smanjen u popisnoj 1961. godini. Ipak, za ovaj period ostaće zabeleženo da je u Putnikovo doseljeno skoro jedan i po puta (140,8 %) više stanovnika nego što je selo imalo 1953. godine. Takođe treba zabeležiti da je 1961. godine Putnikovo imalo najveć broj stanovnika u svojoj dosasašnjoj istoriji.

Od 1961. godine do danas,  broj stanovnika konstantno opada te se ova godina može uzeti kao prelomna godina, od kako broj stanovnika uglavnom opada. Uporedo sa brojem stanovnika opada i broj domaćinstava, međutim u ovom periodu dolazi do povećanja broja kuća što nije u srazmeri sa brojem stanovnika i brojem domaćinstava. Ovu pojavu objašnjavamo time što je došlo do raslojavanja domaćinstava na više porodica koje za sebe podižu nove kuće. Dosta je porodica koje su se odselile ali nisu prodale svoje kuće već povremeno u njih dolaze. Ima dosta onih koji su posle odlaska u penziju podigli kuće u Putnikovu gde i oni povremeno dolaze.

U periodu od 1971-1981. godine odselilo se 9 porodica. Broj stanovnika je smanjen za 68, a broj domaćinstava je povećan za jedno. Međutim u periodu od1981-2001 godine iz Putnikova se nije odselila ni jedna porodica, čak su se tri porodice doselile, a broj stanovnika i dalje stalno opada. Ovakav fenomen se može jednostavno objasniti. Ako pogledamo tabelarni pregled prirodnog priraštaja  stanovništva, videćemo da je u periodu od 1974-2002. godine prirodni priraštaj uglavnom negativan (-60) što za posledicu ima smanjenje broja stanovnika. Postoji još jedan faktor koji bitno utiže na smanjenje broja stanovnika a to je odliv mlađe populacije. Naime mlađi priraštaji čim završe školovanje obavezno se zaposle u obližnje industrijske centre.

Ovakav trend kretanja ukupnog broja stanovništva, karakterističan je i za opštonu Kovačica u zelini. Broj stanovnika  od 1961-2002. godine, u silaznoj je liniji i uglavnom opada. Primera radi, po popisu stanovništva iz 1991. godine područije opštine Kovačica imalo je ukupno 30.469 stanovnika, dok je po  popisu iz 2002. godine bilo 27.890, što je za 2579 stanovnika manje u odnosu na 1991. godinu.

I ovde vidimo da su indeksne promene  u posmatranim periodima različite.

Njihovo pozitivno kretanje zabeleženo je 1924-1935 i 1953-1961 godine, dok se u ostalim posmatranim periodima beleži opadanje indeksa ukupnog broja stanovništva. Na kraju vidimo da je u periodu od 1961-2003. godine, broj stanovnika gotovo prepolovljen (-205) odnosno, broj stanovnika je opao za 47,1 % dok je broj domaćinstava u ovom periodu u nešto blažem opadanju , -23 ili 21,3%.